Διεθνή πλαίσια των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Ο Ωκεανός μας, το Μέλλον μας: Έκκληση για Δράση (A/RES/71/312)

Ο Ωκεανός και οι θαλάσσιοι πόροι ενισχύουν σημαντικά την ανθρώπινη ευημερία και έχουν ζωτική σημασία για την υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ). Ωστόσο, υπάρχουν ανθρώπινες δραστηριότητες, οι οποίες αποτελούν απειλή για αυτή την ευημερία. Η απειλή περιλαμβάνει: μη βιώσιμες αλιευτικές πρακτικές, επιζήμιες επιδοτήσεις στον τομέα της αλιείας και αναποτελεσματική διαχείριση των αποβλήτων που οδηγεί σε θαλάσσια ρύπανση διαφόρων ειδών, όπως ρύπανση από πλαστικά και ρύπανση από θρεπτικές ουσίες (nutrient pollution). Ο ΣΒΑ 14 (Ζωή στο Νερό) και οι 10 υποστόχοι του στοχεύουν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που αφορούν τους Ωκεανούς. Η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς, το 2017, συνέβαλε στην ευαισθητοποίηση για την επιδείνωση της κατάστασης των Ωκεανών παγκοσμίως και οδήγησε σε φιλόδοξες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της διακυβερνητικά συμφωνημένης πολιτικής διακήρυξης: «Ο Ωκεανός μας, το Μέλλον μας: Έκκληση για Δράση».

Μετασχηματίζοντας τον Kόσμο μας: Η Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (Α/RES/70/1,2015)

Η Ατζέντα 2030 αποτελεί ένα σχέδιο δράσης για τους ανθρώπους, τον πλανήτη και την ευημερία, επιδιώκοντας να ενισχύσει την παγκόσμια ειρήνη και την ελευθερία. Η εξάλειψη της φτώχειας σε όλες τις μορφές και τις διαστάσεις της, συμπεριλαμβανομένης της ακραίας φτώχειας αποτελεί την μεγαλύτερη παγκόσμια πρόκληση και αποτελεί προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη. Όλες οι χώρες και όλοι οι κοινωνικοί εταίροι, δρώντας από κοινού, καλούνται να υλοποιήσουν αυτό το σχέδιο, δεσμευόμενοι για ανάπτυξη «χωρίς αποκλεισμούς» (leaving no-one behind). Οι 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) και οι 169 υποστόχοι τους, αναδεικνύουν το εύρος και τη φιλοδοξία της νέας παγκόσμιας Ατζέντας. Επιδιώκουν την οικοδόμηση επάνω στους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας καθώς και την ενίσχυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την επίτευξη της ισότητας των φύλων και τη χειραφέτηση όλων των γυναικών και κοριτσιών. Είναι ενιαίοι και αδιαίρετοι και εξισορροπούν τις τρεις διαστάσεις της βιώσιμης ανάπτυξης: οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική. Οι Στόχοι και οι υποστόχοι, κατά τα επόμενα 15 χρόνια, αναμένεται να δώσουν το έναυσμα για δράσεις, σε 5 τομείς κρίσιμης σημασίας για την ανθρωπότητα και τον πλανήτη: Άνθρωποι, Πλανήτης, Ευημερία, Ειρήνη, Συνεργασίες (People, Planet, Prosperity, Peace, Partnerships /5Ps).

Ο Οδικός Χάρτης SAMOA (A/RES/69/15)

Το 3ο Διεθνές Συνέδριο για τα Μικρά Νησιώτικα Αναπτυσσόμενα Κράτη (1-4 Σεπτεμβρίου 2014) στην Άπια της Σαμόα, οδήγησε στην υιοθέτηση του Οδικού Χάρτη SAMOA (Small Island Developing States Accelerated Modalities of Action) και στην ανακοίνωση 300 συνεργασιών με κοινωνικούς εταίρους (multi-stakeholder partnerships) για τη στήριξη των Μικρών Νησιώτικών Αναπτυσσόμενων Κρατών. Επίσης, καθιέρωσε ένα μοναδικό διακυβερνητικό πλαίσιο που έχει στόχο την παρακολούθηση της προόδου των υπαρχουσών συνεργασιών και την έναρξη νέων, ουσιαστικών και βιώσιμων εταιρικών σχέσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η Διάσκεψη, υπό το γενικότερο θέμα «Η Βιώσιμη Ανάπτυξη των Μικρών Νησιώτικών Αναπτυσσόμενων Κρατών μέσω πραγματικών και βιώσιμων εταιρικών σχέσεων», έπαιξε σημαντικό ρόλο στον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων, που έπρεπε να ληφθούν υπόψη κατά τη διαμόρφωση της Ατζέντας 2030.

Το Μέλλον που Θέλουμε (A/RES/66/288)
Το «Μέλλον που Θέλουμε» αποτελεί τη διακήρυξη για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την πράσινη οικονομία, η οποία εγκρίθηκε στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη στο Ρίο στις 19 Ιουνίου 2012. Η διακήρυξη περιλαμβάνει ευρείς στόχους βιωσιμότητας σε θέματα: εξάλειψης της φτώχειας, επισιτιστικής ασφάλειας και βιώσιμης γεωργίας, ενέργειας, βιώσιμων μεταφορών, βιώσιμων πόλεων, υγείας και πληθυσμού, καθώς και προώθησης της πλήρους και παραγωγικής απασχόλησης. Καλεί σε ένα ψήφισμα για την ενίσχυση και την εδραίωση του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθών (UNEP), τόσο από οικονομική όσο και από θεσμική άποψη, ώστε να μπορεί να μεταδίδει καλύτερα περιβαλλοντικές πληροφορίες και να ενισχύει τις ικανότητες των χωρών.

Η Συμφωνία των Παρισίων (FCCC/CP/2015/L.9/Rev.1)
Η Συμφωνία των Παρισίων θέτει για πρώτη φορά όλα τα έθνη μπροστά στην κοινή ευθύνη να αναλάβουν φιλόδοξες προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή στις επιπτώσεις της, παρέχοντας παράλληλα στήριξη προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για να πράξουν το ίδιο. Ως εκ τούτου, χαράσσει μια νέα πορεία στην παγκόσμια προσπάθεια για το κλίμα. Ο βασικός στόχος της Συμφωνίας είναι η ενίσχυση της παγκόσμιας αντίδρασης απέναντι στην απειλή της κλιματικής αλλαγής, μέσω της διατήρησης της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας, αυτού του αιώνα, κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα και εντείνοντας τις προσπάθειες για περαιτέρω περιορισμό της αύξησης στον 1,5 βαθμό Κελσίου. Επιπλέον, η Συμφωνία στοχεύει στην ενίσχυση της ικανότητας των χωρών να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Για να επιτευχθούν αυτοί οι φιλόδοξοι στόχοι, πρέπει να υπάρξουν κατάλληλες χρηματοδοτήσεις, ένα νέο τεχνολογικό πλαίσιο, καθώς και ένα ενισχυμένο πλαίσιο δημιουργίας ικανοτήτων, το οποίο θα υποστηρίζει τις δράσεις των αναπτυσσόμενων και πιο ευάλωτων χωρών, σύμφωνα με τους εθνικούς τους στόχους. Η Συμφωνία των Παρισίων απαιτεί από όλα τα μέρη να καταβάλουν μεγαλύτερες προσπάθειές για υλοποίηση των εθνικά καθορισμένων συνεισφορών (Nationally Determined Contributions/NDC) και να ενισχύσουν αυτές τις προσπάθειες τα επόμενα χρόνια. Αυτό προϋποθέτει ότι όλα τα μέρη θα ενημερώνουν τακτικά για τις εκπομπές αερίων τους, καθώς και για τις προσπάθειές τους προς την υλοποίηση της Συμφωνίας.

Ατζέντα Δράσης της Αδδίς Αμπέμπα (A/RES/69/313)
Η Ατζέντα Δράσης της Αδδίς Αμπέμπα εγκρίθηκε κατά την 3η Διεθνή Διάσκεψη για τη Χρηματοδότηση της Ανάπτυξης (Αδδίς Αμπέμπα, Αιθιοπία, 13-16 Ιουλίου 2015) και αποτελεί ένα ισχυρό θεμέλιο για τη στήριξη της εφαρμογής της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Παρέχει ένα νέο παγκόσμιο πλαίσιο για τη χρηματοδότηση της βιώσιμης ανάπτυξης με την εναρμόνιση όλων των χρηματοδοτικών ροών και των πολιτικών με οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προτεραιότητες. Περιλαμβάνει ένα ολοκληρωμένο σύνολο δράσεων πολιτικής, με πάνω από 100 συγκεκριμένα μέτρα που καλύπτουν τις πηγές χρηματοδότησης, την τεχνολογία, την καινοτομία, το εμπόριο, το χρέος και τα δεδομένα, ώστε να στηριχθεί η υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ).

Πλαίσιο Σεντάι για Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών 2015-2030 (A/RES/69/283)
Το Πλαίσιο Σεντάι για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών 2015-2030 αποτελεί την πρώτη σημαντική συμφωνία της αναπτυξιακής ατζέντας μετά το 2015, θέτοντας 7 στόχους και 4 προτεραιότητες για δράση. Το Πλαίσιο Σεντάι είναι μια 15ετής, εθελοντική, μη δεσμευτική συμφωνία που αναγνωρίζει ότι το κράτος έχει πρωταρχικό ρόλο στη μείωση του κινδύνου καταστροφών, αλλά παράλληλα η ευθύνη πρέπει να μοιράζεται με άλλους κοινωνικούς εταίρους, μεταξύ των οποίων είναι η τοπική αυτοδιοίκηση, ο ιδιωτικός τομέας και άλλοι. Το Πλαίσιο Σεντάι αποτελεί τη συνέχεια του Πλαισίου Δράσης Hyogo 2005-2015 «Οικοδομώντας την Ανθεκτικότητα των Εθνών και των Κοινοτήτων στις Καταστροφές».

Πληροφορίες: https://sustainabledevelopment.un.org/frameworks