Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Έγγραφο Προβληματισμού: Προς μία Βιώσιμη Ευρώπη έως το 2030

Η Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη αποτελεί μια θετική προσέγγιση δεδομένης της στόχευσής της για βελτίωση της ζωής των ανθρώπων. Η Ευρώπη διαθέτει όλα τα μέσα προκειμένου να αντιμετωπίσει ακόμα και τις μεγαλύτερες προκλήσεις αλλά αυτό που χρειάζεται είναι η συμμετοχή όλων των εταίρων καθώς και η σχετική πολιτική βούληση. Η Ευρώπη είναι σε θέση να προχωρήσει στο επόμενο βήμα και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της, επενδύοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη και ανοίγοντας το δρόμο και για τον υπόλοιπο κόσμο. Πέρα όμως από το όραμα, θα πρέπει να υπάρξει συμφωνία ως προς έναν συγκεκριμένο τρόπο υλοποίησης. Το παρόν Έγγραφο Προβληματισμού συμβάλλει σε αυτή τη διαδικασία, θέτοντας ερωτήματα που αποσκοπούν στο να διαμορφώσουν το πλαίσιο διαλόγου ανάμεσα στους πολίτες, τους ενδιαφερόμενους, τις κυβερνήσεις και τα θεσμικά όργανα, κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών, με στόχο τη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης, την προετοιμασία της Ατζέντας Στρατηγικής 2019-2024 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον καθορισμό των προτεραιοτήτων της επόμενης Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της Ατζέντας 2030 και, μαζί με τα κράτη μέλη της, δεσμεύτηκε να είναι πρωτοπόρος στην εφαρμογή της, τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων της, υποστηρίζοντας, μέσω των εξωτερικών πολιτικών της, τις προσπάθειες εφαρμογής της Ατζέντας και σε τρίτες χώρες, ιδιαίτερα εκείνες που βρίσκονται σε μεγαλύτερη ανάγκη. Η πρόταση της Επιτροπής για τον επόμενο πολυετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για την περίοδο 2021-2027 βασίζεται στις αρχές της ευημερίας, της βιωσιμότητας, της αλληλεγγύης και της ασφάλειας. Η έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης βρίσκεται στον πυρήνα αυτών των προτάσεων και γι’ αυτό προωθείται και ενσωματώνεται σε πολυάριθμα προγράμματα και χρηματοδοτικά εργαλεία.

Πέντε είναι οι τομείς πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ζωτικό ρόλο στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ):

Η βιώσιμη κατανάλωση και παραγωγή θα πρέπει να προωθηθούν, να ενθαρρυνθούν και να ρυθμιστούν περαιτέρω, με ιδιαίτερη προσοχή στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Ένωση θα πρέπει να επενδύσει στην έρευνα και την καινοτομία, στους ανθρώπους και τα ταλέντα τους, την απασχολησιμότητα και την κοινωνική ένταξη. Ο Ευρωπαϊκός Πυλώνας των Κοινωνικών Δικαιωμάτων θα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως.
Η Ένωση θα πρέπει να ευθυγραμμίσει τους στόχους της, για το κλίμα και την ενέργεια, με τον συμφωνημένο στόχο περιορισμού της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας έως 1,5 βαθμό σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, αυξάνοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα.
Η Ένωση θα πρέπει να διασφαλίσει ότι όλες οι επενδύσεις της στον τομέα της γεωργίας θα είναι σύμφωνες με τη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να διασφαλίζεται ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας, η επισιτιστική ασφάλεια, καθώς και η προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος.
Η συνοχή των πολιτικών αποτελεί σημαντικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωση στην προσπάθεια υλοποίησης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Με δεδομένο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μεγάλα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για να ηγηθεί παγκοσμίως και να είναι ένας επιτυχημένος πρωταγωνιστής, στο εν λόγω Έγγραφο Προβληματισμού προτείνονται τα εξής τρία διαφορετικά σενάρια, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σχετικά με τον τρόπο καλύτερης εφαρμογής των ΣΒΑ και την πιο αποτελεσματική κατανομή των ρόλων:

«Μια συνολική στρατηγική για τους ΣΒΑ που θα καθοδηγεί όλες τις δράσεις της ΕΕ και των κρατών μελών της». Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, η Ατζέντα 2030 και οι ΣΒΑ θα είναι η πυξίδα και ο οδικός χάρτης που θα καθορίζουν το στρατηγικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της.
«Συνέχιση της ενσωμάτωσης των ΣΒΑ σε όλες τις σχετικές πολιτικές της Ένωσης από την Επιτροπή, χωρίς να επιβάλλονται στις δράσεις των κρατών μελών». Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, οι ΣΒΑ θα συνεχίσουν να διαπνέουν την λήψη αποφάσεων σχετικά με τη χάραξη πολιτικής της ΕΕ και θα καθορίζουν την, μετά το 2020, Αναπτυξιακή Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς να δεσμεύουν τα κράτη μέλη στην επίτευξη των δεσμεύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Ενίσχυση της εστίασης στην εξωτερική δράση με παράλληλη εδραίωση της έννοιας της βιωσιμότητας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης». Στο πλαίσιο των ΣΒΑ, θα δοθεί προτεραιότητα στην εξωτερική δράση. Καθώς η Ένωση είναι ήδη πρωτοπόρος σε πολλές πτυχές που σχετίζονται με τους ΣΒΑ, θα μπορούσε να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στη βοήθεια προς τον υπόλοιπο κόσμο, επιδιώκοντας ταυτόχρονα βελτιώσεις και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Περισσότερες πληροφορίες: https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/rp_sustainable_europe_30-01_en_web.pdf