Έκθεση ΟΟΣΑ 2019: Χρηματοδότηση μέσω Σύμμειξης Πόρων (Blended Finance) στις Λιγότερο Αναπτυγμένες Χώρες

Η έννοια της «Χρηματοδότησης μέσω Σύμμειξης Πόρων» ορίζεται με διάφορους τρόπους: (α) Στην «Ατζέντα Δράσης της Αδδίς Αμπέμπα» ως ο συνδυασμός δημόσιας, δηλαδή με ευνοϊκούς όρους (concessional) και ιδιωτικής, δηλαδή χωρίς ευνοϊκούς όρους (non-concessional) χρηματοδότησης ή (β) Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ ως «η στρατηγική χρήση της αναπτυξιακής χρηματοδότησης για την κινητοποίηση πρόσθετης χρηματοδότησης με στόχο την υλοποίηση των ΣΒΑ στις αναπτυσσόμενες χώρες», όπου ο όρος «πρόσθετη χρηματοδότηση» αναφέρεται κυρίως σε εμπορική χρηματοδότηση, η οποία δεν έχει αποκλειστικά αναπτυξιακό σκοπό.

Παρότι η, διεθνής και εγχώρια, δημόσια χρηματοδότηση παραμένει βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση των ΣΒΑ, οι δημόσιοι πόροι από μόνοι τους δεν επαρκούν. Η πρόκληση είναι ιδιαίτερα έντονη στις Λιγότερο Αναπτυγμένες Χώρες, προς τις οποίες μειώθηκε η Κρατική Αναπτυξιακή Βοήθεια. Οι χώρες αυτές, συχνά, δυσκολεύονται να προσελκύσουν ιδιωτικές επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων ξένων επενδύσεων. Η χρηματοδότηση μέσω σύμμειξης πόρων προσφέρει ευκαιρίες για αύξηση των διατιθέμενων πόρων. Ωστόσο, τέτοιες προσεγγίσεις, πρέπει να αναπτύσσονται προσεκτικά, καθώς παρουσιάζουν περιορισμούς και κινδύνους.

Η παρούσα Έκθεση παρουσιάζει τις τελευταίες τάσεις στη χρηματοδότηση μέσω σύμμειξης πόρων στις Λιγότερο Αναπτυγμένες Χώρες (ΛΑΧ): – Οι ΛΑΧ λαμβάνουν ένα μικρό ποσοστό του συνόλου της χρηματοδότησης μέσω σύμμειξης πόρων. Από το σύνολο της ιδιωτικής χρηματοδότησης, η οποία κινητοποιήθηκε μέσω επίσημων αναπτυξιακών παρεμβάσεων, μεταξύ 2012 και 2017, περίπου τα 9,3 δισ. δολ. ΗΠΑ (ποσοστό 6%) διατέθηκαν στις ΛΑΧ, ενώ πάνω από το 70% διατέθηκε σε Χώρες Μεσαίου Εισοδήματος (XME).

Κατά μέσο όρο, οι συμφωνίες χρηματοδότησης μέσω σύμμειξης πόρων στις ΛΑΧ κινητοποιούν λιγότερη ιδιωτική χρηματοδότηση σε σχέση με άλλες αναπτυσσόμενες χώρες.
Ορισμένες από τις ΛΑΧ ωφελούνται περισσότερο από άλλες. Οι 5 πρώτες αποδέκτριες (Αγκόλα, Σενεγάλη, Μυανμάρ, Μπαγκλαντές και Ζάμπια) έλαβαν, περίπου το 44% του συνολικού όγκου ιδιωτικών κεφαλαίων που κινητοποιήθηκαν και σχεδόν το 22,5% όλων των συμφωνιών κατά την περίοδο 2012-2017.
Ορισμένες ΛΑΧ δεν λαμβάνουν καθόλου χρηματοδότηση μέσω σύμμειξης πόρων, αλλά λαμβάνουν Κρατική Αναπτυξιακή Βοήθεια.
Οι εγγυήσεις πιστώσεων και κινδύνων εξακολουθούν να κινητοποιούν το μεγαλύτερο μέρος της ιδιωτικής χρηματοδότησης σε απόλυτες τιμές, με ποσοστό 63% κατά την περίοδο 2012-2017.
Οι υπηρεσίες ενέργειας, καθώς και οι τραπεζικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, αποτελούν τους πλέον αναπτυσσόμενους τομείς, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 23% (2,16 δισ. δολ. ΗΠΑ) και το 19% (1,8 δισ. δολ. ΗΠΑ) αντίστοιχα.
Οι πολυμερείς δωρητές κινητοποίησαν τα μεγαλύτερα ποσά ιδιωτικής χρηματοδότησης στις ΛΑΧ: 5,2 δισ. δολ. ΗΠΑ ή το 56% του συνόλου κατά την περίοδο 2012-2017.
Το μεγαλύτερο ποσοστό ιδιωτικών κεφαλαίων που κινητοποιήθηκαν για τις ΛΑΧ προέρχονται από χώρες υψηλού εισοδήματος. Παρόλο που οι ίδιες οι ΛΑΧ παραμένουν σημαντική πηγή πρόσθετου κεφαλαίου, η σημασία τους μειώθηκε από 42% το 2012 σε 14% το 2017.
Ο αριθμός και η ποικιλία των φορέων, οι οποίοι εισέρχονται στη χρηματοδότηση μέσω σύμμειξης πόρων αυξάνεται. Ενώ ορισμένοι δωρητές λαμβάνουν μέτρα για να αυξήσουν τις δεσμεύσεις τους προς τις ΛΑΧ, τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι πολλοί δωρητές εξακολουθούν να αγνοούν τις αγορές αυτές.

Η Έκθεση περιλαμβάνει επίσης τις απόψεις 7 επαγγελματιών και εμπειρογνωμόνων, του συγκεκριμένου τομέα, οι οποίοι παρουσιάζουν τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις της εφαρμογής της χρηματοδότησης μέσω σύμμειξης πόρων στις ΛΑΧ. Παρουσιάζεται, επίσης, μια εξέταση των επόμενων βημάτων της αναπτυξιακής χρηματοδότησης μέσω σύμμειξης πόρων και επισημαίνονται ορισμένα σημαντικά αναδυόμενα ζητήματα.

Πληροφορίες: https://www.oecd.org/finance/blended-finance-in-the-least-developed-countries-2019-1c142aae-en.htm