Η Διαμεσογειακή Πρωτοβουλία Συνεργασίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τις Καθαρές Τεχνολογίες (T-MED) της ΕΕ προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των εταίρων της στη Νότια Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της Βόρειας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου. Αυτές οι περιοχές διαθέτουν μερικές από τις καλύτερες συνθήκες στον κόσμο για ανταγωνιστική -από πλευράς κόστους παραγωγής- ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και υδρογόνου, παρουσιάζοντας σημαντικές ευκαιρίες για επενδύσεις και ανάπτυξη.
Μέσω πρόσφατων στρατηγικών περιεκτικών εταιρικών σχέσεων, η ΕΕ και οι εταίροι της στη Νότια Μεσόγειο έχουν υπογραμμίσει τη γεωστρατηγική σημασία της συνεργασίας τους για τη σταθερότητα και την ειρήνη στην ευρωμεσογειακή περιοχή. Βασισμένες στις αρχές της ισότητας, του αμοιβαίου σεβασμού και της εμπιστοσύνης, οι εν λόγω εταιρικές σχέσεις αντιμετωπίζουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα όπως η κλιματική αλλαγή, η οικονομική ανάπτυξη και η ασφάλεια, υποστηριζόμενες από ενισχυμένη οικονομική και πολιτική συνεργασία από την ΕΕ.
Η ΕΕ θεωρεί τη μετάβαση στις ΑΠΕ ως βασική προτεραιότητα και ευκαιρία για την περιοχή της Νότιας Μεσογείου. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν καταλύτη για βιώσιμη ανάπτυξη και κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη στην περιοχή, ωφελώντας τους καταναλωτές και προωθώντας τη βιομηχανική ανάπτυξη.
Για την υλοποίηση αυτής της πρωτοβουλίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί τη διαμόρφωση της Επενδυτικής Πλατφόρμας T-MED, ενός νέου μηχανισμού συντονισμού που αποβλέπει στον εντοπισμό ιδιωτικών επενδύσεων υψηλού αντίκτυπου, στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και στη σύνδεση φορέων υλοποίησης έργων με θεσμικά όργανα της ΕΕ και συνεργαζόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Η πρώτη αυτή Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος καλεί φορείς του ιδιωτικού τομέα με έδρα την ΕΕ/ΕΟΧ να υποβάλουν προτάσεις για συγκεκριμένα επενδυτικά έργα στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των καθαρών τεχνολογιών σε όλη τη Νότια Μεσόγειο. Στόχος είναι:
- Να δημιουργηθεί μια ισχυρή σειρά από τραπεζικά βιώσιμες και αποτελεσματικές επενδυτικές προτάσεις·
- Να κατανοηθούν οι υφιστάμενοι περιορισμοί ή ανάγκες των έργων·
- Να εντοπισθούν ευκαιρίες για πιθανή διευκόλυνση ή διάλογο με οικονομικούς εταίρους.
Η Πρόσκληση δεν αποτελεί επίσημο μηχανισμό χρηματοδότησης και δεν συνεπάγεται καμία οικονομική δέσμευση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή τους εταίρους της. Η συμμετοχή δεν δημιουργεί καμία μορφή εταιρικής σχέσης, κοινοπραξίας ή οποιασδήποτε άλλης νομικής σχέσης μεταξύ του αιτούντος και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δεν αποτελεί καμία εγγύηση οικονομικής υποστήριξης ούτε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτε από οποιοδήποτε συνεργαζόμενο Χρηματοπιστωτικό Ίδρυμα. Επιπλέον, η δημοσίευση της παρούσας Πρόσκλησης Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος δεν δεσμεύει την ΕΕ να χρηματοδοτήσει την επενδυτική πρόταση του έργου.
Οι τομείς προτεραιότητας της Πρόσκλησης θα βασίζονται στην πρωτοβουλία Διαμεσογειακής Συνεργασίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τις Καθαρές Τεχνολογίες, περιγράφοντας τους βασικούς τομείς που απαιτούν επενδύσεις και συνεργασία, όπως:
• Ανάπτυξη ΑΠΕ, ιδίως ηλιακής και αιολικής ενέργειας, για την υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και την αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή.
• Συστήματα μεταφοράς και διανομής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων (έξυπνων) δικτύων, διασυνδέσεων και λύσεων αποθήκευσης, κέντρων ελέγχου και αποστολής για τη διευκόλυνση της ενσωμάτωσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη διασφάλιση αξιόπιστου ενεργειακού εφοδιασμού.
• Καθαρή τεχνολογία παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής καθαρών τεχνολογιών όπως ηλιακοί συλλέκτες, ανεμογεννήτριες και κυψέλες καυσίμου υδρογόνου, για την υποστήριξη της ανάπτυξης μιας οικονομίας χαμηλών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην περιοχή.
• Παραγωγή, μεταφορά και χρήση υδρογόνου, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης υποδομών για την παραγωγή, τη μεταφορά και την αποθήκευση υδρογόνου, για την υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και την αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή.
Το έργο πρέπει να υλοποιείται σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες χώρες: Αλγερία, Αίγυπτος, Ιορδανία, Λίβανος, Λιβύη, Μαρόκο, Παλαιστίνη, Συρία και Τυνησία. Επιλέξιμοι αιτούντες θα είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις, κοινοπραξίες ή κοινοπραξίες εταιρειών (επιχειρήσεις με έδρα την ΕΕ/ΕΟΧ). Τα έργα θα πρέπει να πληρούν ένα καθορισμένο ελάχιστο όριο επένδυσης, συμπεριλαμβανομένου συνολικού μεγέθους επενδυτικού έργου 300 εκατ. ευρώ για ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, έργο μεταφοράς ενέργειας και έργο καθαρών τεχνολογιών, καθώς και συμμετοχή μετοχικού κεφαλαίου/ιδίων πόρων φορέα υλοποίησης αντιστοιχούσα σε τουλάχιστον 20% του συνολικού κόστους του επενδυτικού έργου.
Η νέα προθεσμία υποβολής (που παρατάθηκε πρόσφατα, κατά δύο εβδομάδες) για την Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος προς Ευρωπαίους Φορείς Υλοποίησης Έργων στο πλαίσιο της Επενδυτικής Πλατφόρμας T-MED είναι η 31η Αυγούστου 2026, 12:00 (ώρα Βρυξελλών).
Η Πρόσκληση είναι διαθέσιμη εδώ:
• Πρόσκληση για Φορείς Υλοποίησης Έργων (εταιρείες και άλλες οντότητες που αναπτύσσουν έργα ΑΠΕ και καθαρών τεχνολογιών)